مطلب ما است و آن اينكه : روى فى الوسائل عن الشيخ باسناده عن الحسين بن سعيد ، عن محمد بن ابى عمير و على بن حديد جميعا عن جميل ، قال : قلت لابى عبد الله ( ع ) يكون لى على الرجل الدراهم فيعطينى بها خمرا ؟ فقال : خذهاثم افسدها ، قال علّى : و اجعلها خلا . « 1 » [ دو نكته : 1 - در روايت دارد قال علىّ . . . ولى در مكاسب دارد : قال ابن ابى عمير و اين سبق القلم از شيخ اعظم است . 2 - امام خمينى در المكاسب المحرّمة ج 1 ص 30 فرموده : شايد مراد از علىّ در قال على . . . حضرت على ( ع ) باشد و شايد مراد على بن حديد باشد . ولى احتمال اوّل ناتمام است . ] حال از ظاهر روايت برمىآيد كه : خذها يعنى خمر را بدل از دراهمى كه طلبكارى اخذ كن كه عوض آنها باشد و اين در واقع نوعى معاوضه است پس معاوضه بر خمر جايز است و خمر بطوركلى از ماليت و ملكيت ساقط نشده چون امكان انتفاع به‌نحو تخليل و سركه درست كردن را دارد ، و اين بر خلاف فتواى قوم و روايات ديگر است . مرحوم شيخ در جواب از اين حديث به دو توجيه بسنده مىكنند : 1 - يا مراد اينست كه خمر را مجّانا اخذ كن سپس آن را سركه بساز ، پس به عنوان عوض از دراهم نيست تا مجوّز معاوضه باشد . 2 - و يا مراد اينست كه : شما از طرف مالك مأذون هستيد و خمرى را كه هنوز مال مالك است شما به‌عنوان وكالت از او بگيريد ، سپس براى مالك اصلى آنها را سركه بسازيد و وقتى ماليت فعليت پيدا كرد و بالفعل قابل انتفاع بود آنگاه از باب تقاص آن را بجاى دراهم خودتان برداريد پس معاوضه بر خمر نيست بر

--> ( 1 ) وسائل الشيعه ج 17 ص 297 باب 31 حديث 6 .